లోక్‌సభ గత రాత్రి మారథాన్ చర్చ తర్వాత WAQF సవరణ బిల్లును క్లియర్ చేయడంతో, ప్రతిపాదిత చట్టం ఒక చర్యగా మారడానికి ఒక అడుగు దగ్గరగా ఉంది. ఈ మార్పులు WAQF బోర్డుల పనితీరును మరింత సమర్థవంతంగా, కలుపుకొని మరియు పారదర్శకంగా చేస్తాయని కేంద్రం నొక్కిచెప్పినప్పటికీ, ఇది మైనారిటీలపై దాడి అని మరియు 9.4 లక్షల ఎకరాల WAQF భూమిపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెడుతోందని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపించాయి. NDTV కొత్త చట్టంలో ఏమి మార్పులు మరియు ప్రతిపక్షాల నుండి నిరసనలను ఎందుకు తీసుకుంది

వక్ఫ్ అంటే ఏమిటి?

'వక్ఫ్' అనే పదం అరబిక్ పదం "వాక్ఫా" నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం "పట్టుకోవడం". WAQF ముస్లిం స్వచ్ఛంద ప్రయోజనాల కోసం ప్రత్యేకంగా అంకితమైన లక్షణాలను సూచిస్తుంది. ఆస్తి మరియు దాని అమ్మకం యొక్క ఇతర ఉపయోగం నిషేధించబడింది. ఆస్తి యొక్క యాజమాన్యం అల్లాహ్‌కు బదిలీ చేయబడుతుందనే ఆలోచన ఉంది. దీని అర్థం దాత WAQF ఆస్తిని తిరిగి పొందలేడు. భారతదేశంలో వక్ఫ్ చరిత్ర 12 వ శతాబ్దానికి వెళుతుంది: Delhi ిల్లీ సుల్తానేట్ యొక్క ప్రారంభ రోజులు. ఘోరికి చెందిన ముహమ్మద్ అని కూడా పిలువబడే సుల్తాన్ ముయిజుద్దీన్ సామ్ ఘోర్, ముల్తాన్ (ఇప్పుడు పాకిస్తాన్లో) లోని జామా మసీదుకు రెండు గ్రామాలను అంకితం చేశారు. కాలక్రమేణా, వక్ఫ్ లక్షణాల సంఖ్య పెరిగింది. వాస్తవానికి, 19 వ శతాబ్దం చివరలో, బ్రిటిష్-పాలక భారతదేశం నుండి వక్ఫ్ ఆస్తి వివాదం లండన్ యొక్క ప్రివి కౌన్సిల్‌కు చేరుకుంది. న్యాయమూర్తులు వక్ఫ్‌ను "చెత్త మరియు అత్యంత హానికరమైన రకమైన శాశ్వతత్వం" గా అభివర్ణించారు మరియు దానిని చెల్లదని ప్రకటించారు. ఈ నిర్ణయం భారతదేశంలో అంగీకరించబడలేదు మరియు 1913 చట్టం సంస్థను కాపాడింది. అప్పటి నుండి, వక్ఫ్‌ను రద్దు చేసే ప్రయత్నం చేయలేదు.

ఫోటో క్రెడిట్: మర్యాద: పిఐబి

భారతదేశంలో వక్ఫ్ ఎంత ఆస్తిని కలిగి ఉంటుంది

సాయుధ దళాలు మరియు రైల్వేల తరువాత WAQF బోర్డు భారతదేశంలో అతిపెద్ద భూస్వామి. మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, WAQF బోర్డులు దేశవ్యాప్తంగా 8.7 లక్షల ఆస్తులను నియంత్రిస్తాయి, ఇది 9.4 లక్షల ఎకరాల భూమిని కలిగి ఉంది. ఈ లక్షణాల అంచనా విలువ రూ .1.2 లక్షల కోట్లు. 3,56,051 వక్ఫ్ ఎస్టేట్లు ఉన్నాయి, వాటిలో ఎక్కువ భాగం ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి. WAQF బోర్డు కింద నమోదు చేయబడిన 8,72,328 స్థిరమైన ఆస్తులలో, 1.2 లక్షలకు పైగా ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి. WAQF బోర్డులు 16,713 కదిలే లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి, వాటిలో ఎక్కువ భాగం తమిళనాడులో ఉన్నాయి.

అనేక వక్ఫ్ ఆస్తులు ప్రధాన వివాదాలను మరియు ఆక్రమణ వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. వాస్తవానికి, ఈ ఆస్తులకు సంబంధించిన 40,951 కేసులు ట్రిబ్యునల్స్ లో పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి మరియు వాటిలో దాదాపు 10,000 మంది ముస్లింలు వక్ఫ్ నిర్వహణ సంస్థలకు వ్యతిరేకంగా దాఖలు చేస్తున్నారు. ఈ వివాదాలు కోర్టుకు వెళ్లడానికి ప్రస్తుత చట్టం ప్రకారం ఎటువంటి నిబంధనలు లేవు మరియు ఇది తీర్మానం ఆలస్యం కావడానికి దారితీస్తుంది, కేంద్రం తెలిపింది.

స్మారక చిహ్నాలు మరియు వక్ఫ్

Delhi ిల్లీలోని జామా మసీదు Delhi ిల్లీ వక్ఫ్ బోర్డు చేత నిర్వహించబడుతున్న WAQF ఆస్తి. సలీం చిష్తి సమాంతరంతో సహా ఫతేపూర్ సిక్రీ యొక్క పూర్వ మొఘల్ రాజధాని వక్ఫ్ ఆస్తిగా నమోదు చేయబడింది. లక్నోలోని బాడా ఇమాంబర కూడా ఒక వక్ఫ్ ఆస్తి.

స్మారక చిహ్నాల విషయంలో, వక్ఫ్ యాజమాన్యం భారతదేశ పురావస్తు సర్వేతో పరిపాలనా వివాదాలకు దారితీస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఉత్తర ప్రదేశ్ సున్నీ వక్ఫ్ బోర్డు తాజ్ మహల్ ను వక్ఫ్ ఆస్తిగా పేర్కొంది. ASI స్మారక చిహ్నాన్ని నియంత్రిస్తుంది మరియు ఈ దావాను పోటీ చేసింది. ఈ విషయం సుప్రీంకోర్టుకు చేరుకుంది, ఇది వారి వాదనకు మద్దతు ఇవ్వడానికి డాక్యుమెంటరీ ఆధారాలు ఇవ్వమని WAQF బోర్డును కోరింది, వారు చేయడంలో విఫలమయ్యారు. WAQF బోర్డులు పేర్కొన్న Delhi ిల్లీలోని రక్షిత స్మారక చిహ్నాలలో సఫ్దార్జంగ్ సమాధి, పురాణ కిలా, నీలా గుంబాజ్ మరియు ఇసా ఖాన్ యొక్క మసీదు (హుమయూన్ సమాధి సముదాయం లోపల) మరియు జమలి కమలి మసీదు మరియు సమాధి ఉన్నాయి.

తమిళనాడులోని తిరుచెంతురై గ్రామంలోని ఆలయాన్ని కూడా వక్ఫ్ ఆస్తిగా పేర్కొన్నారు

కొన్ని వక్ఫ్ సమస్యలు

2022 లో, తమిళనాడులోని తిరుచెంతురై గ్రామ నివాసితులు తమిళనాడు వక్ఫ్ బోర్డు తమ గ్రామాన్ని తన ఆస్తిగా పేర్కొన్నారని తెలిసి షాక్ అయ్యారు. రాజగోపాల్ అనే రైతు తన 1.2 ఎకరాల కథాంశాన్ని విక్రయించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు మరియు అధికారులు వక్ఫ్ బోర్డు నుండి ఎన్‌ఓసి (అభ్యంతరం సర్టిఫికేట్ లేదు) పొందమని అధికారులు చెప్పినప్పుడు ఈ విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. హిందూ ఆధిపత్య గ్రామంలో ఇది ఉద్రిక్త పరిస్థితికి దారితీసింది, ఎందుకంటే గ్రామంలో 1,500 సంవత్సరాల పురాతన ఆలయాన్ని కూడా వక్ఫ్ ఆస్తిగా ట్యాగ్ చేసినట్లు నివాసితులు కనుగొన్నారు. రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు ఒక సర్వేను డిమాండ్ చేసింది, కాని ఇది ఇంకా జరగలేదు.

మరొక సందర్భంలో, గుజరాత్ యొక్క సూరత్ లోని రెసిడెన్షియల్ సొసైటీలో ఒక ప్లాట్ యజమాని తన ప్లాట్లు రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డుతో నమోదు చేసుకున్నాడు మరియు ప్రజలు అక్కడ నమాజ్ ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. "ఏ హౌసింగ్ సమాజంలోనైనా అపార్ట్మెంట్ ఏ రోజునైనా మసీదుగా మారవచ్చని, ఆ అపార్ట్మెంట్ యొక్క యజమాని దానిని వక్ఫ్ అని నిర్దేశించాలని నిర్ణయించుకుంటే సమాజంలోని ఇతర సభ్యుల నుండి ఎటువంటి ఇన్పుట్ లేకుండా మసీదుగా మారవచ్చు" అని వక్ఫ్ నియమాలను సవరించాల్సిన అవసరాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం నొక్కి చెప్పింది.

WAQF బిల్లులో కీ మార్పులు

కొత్త బిల్లు ప్రస్తుత వ్యవస్థలో గణనీయమైన మార్పులు చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

• కనీసం ఐదు సంవత్సరాలు ఇస్లాంను అభ్యసిస్తున్న వ్యక్తి మాత్రమే వక్ఫ్ ను ప్రకటించవచ్చు
• ఆస్తిని వక్ఫ్ అని ప్రకటించే వ్యక్తి ఆ సమయంలో దానిని సొంతం చేసుకోవాలి.
• ఈ బిల్లు ప్రస్తుత చట్టంలో 'వక్ఫ్ చేత యూజర్' నిబంధనను తొలగిస్తుంది, దీని కింద మతపరమైన ప్రయోజనాల కోసం సుదీర్ఘ ఉపయోగం ఆధారంగా మాత్రమే ఆస్తులను వక్ఫ్ గా పరిగణించవచ్చు.
• WAQF ప్రకటన మహిళా వారసులతో సహా దాత వారసుడి వారసత్వ హక్కులను తిరస్కరించడానికి దారితీయకూడదు
• WAQF గా గుర్తించబడిన ఏదైనా ప్రభుత్వ ఆస్తి అలా నిలిచిపోతుంది.
• ఆరా తీయడానికి మరియు ఒక ఆస్తి వక్ఫ్ కాదా అని నిర్ణయించడానికి WAQF బోర్డు యొక్క శక్తిని తొలగిస్తుంది.

సెంట్రల్ వక్ఫ్ కౌన్సిల్ మరియు వక్ఫ్ బోర్డుల కూర్పులో మార్పులను కూడా ఈ బిల్లు ప్రతిపాదిస్తుంది. 1995 వక్ఫ్ చట్టం కౌన్సిల్ సభ్యులందరూ ముస్లింలుగా ఉండాలి, మరియు కనీసం ఇద్దరు మహిళలుగా ఉండాలి. ఇద్దరు సభ్యులు ముస్లిమేతరులుగా ఉండాలి మరియు ముస్లిం సభ్యులు, ఇద్దరు మహిళలుగా ఉండాలి అని కొత్త బిల్లు పేర్కొంది. WAQF బోర్డుల కోసం, MPS, MLA లు లేదా MLC లను బోర్డుకు నామినేట్ చేయడానికి బిల్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇస్తుంది మరియు ఈ నామినీలు ముస్లింలు కానవసరం లేదు. రాష్ట్రంలో వక్ఫ్ ఉంటే, బోహ్రా మరియు అగాఖానీ వర్గాల ప్రతినిధులను చేర్చడానికి కూడా ఈ బిల్లు అందిస్తుంది. ఈ చట్టం కనీసం ఇద్దరు బోర్డు సభ్యులు తప్పనిసరిగా మహిళలుగా ఉండాలి.

ఈ చట్టంలో, వక్ఫ్ ట్రిబ్యునల్ యొక్క నిర్ణయాలు అంతిమమైనవి మరియు కోర్టులలో సవాలు చేయలేవు. బిల్లు దీనిని మారుస్తుంది. ట్రిబ్యునల్ ఆదేశాలను 90 రోజుల్లో హైకోర్టులో అప్పీల్ చేయవచ్చు.

నిన్న లోక్‌సభలో ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టిన మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరెన్ రిజిజు, ఇది చట్టంగా మారిన తర్వాత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీకి కోట్లు పేద ముస్లింలు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతారని చెప్పారు.

నిరసనలు ఎందుకు?

ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు నేతృత్వంలోని ముస్లిం సంస్థలు WAQF సవరణ బిల్లును వ్యతిరేకించాయి, ఇది వివక్ష మరియు అన్యాయంపై ఆధారపడి ఉందని మరియు ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘిస్తుందని ఆరోపించారు. WAQF ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి మరియు నాశనం చేయడానికి బిల్లును ఉపయోగించాలని బిజెపి ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుందని AIMPLB ఆరోపించింది. "ఆరాధన స్థలాల చట్టం ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి మసీదులో దేవాలయాల కోసం వెతకడం సమస్య నిరంతరం పెరుగుతోంది. ఈ సవరణ ఆమోదించబడితే, వక్ఫ్ ఆస్తులపై చట్టవిరుద్ధమైన ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వేతర వాదనలు పెరుగుతాయి, కలెక్టర్లు మరియు జిల్లా న్యాయాధికారులకు వారిని స్వాధీనం చేసుకోవడం సులభం చేస్తుంది, అయినప్పటికీ, ముస్లిం సమాజంలోని కొన్ని విభాగాలు ఈ చట్టాన్ని స్వాగతించాయి మరియు ఇది "వక్ఫ్ మాఫియా" కు ముగింపు పలికినట్లు మరియు వక్ఫ్ పనితీరుకు మరింత పారదర్శకతను తెస్తుందని చెప్పారు.

కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్షం ఈ బిల్లును వ్యతిరేకించింది మరియు లోక్‌సభలో దీనికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసింది. ప్రభుత్వ వైఫల్యాలను ముసుగు చేయడానికి ఈ బిల్లును తీసుకువచ్చినట్లు సమాజ్ వాదీ పార్టీ చీఫ్ అఖిలేష్ యాదవ్ అన్నారు. లోక్‌సభలో జరిగిన చర్చ సందర్భంగా ఐమిమ్ ఎంపి అసదుద్దీన్ ఓవైసీ ఈ బిల్లును చించివేసాడు, దీనిని రాజ్యాంగ విరుద్ధమని పిలిచారు మరియు దేవాలయాలు మరియు మసీదుల పేరిట బిజెపి సంఘర్షణను సృష్టించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని ఆరోపించారు.