రిపోర్టర్గా, నేను ఇంతకు ముందు సంఘర్షణను కవర్ చేసాను. నేను వివిధ సంఘర్షణ మండలాల్లో గందరగోళం నుండి ప్రశాంతతను విభజించే పెళుసైన గీతను నడిచాను. గత కొన్ని రోజులుగా రాజౌరి, జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్లో నేను చూసినవి నాతోనే ఉన్నాను – తుపాకీ కాల్పుల శబ్దం కాదు, ఒక ఎక్సోడస్ యొక్క నిశ్శబ్దం.
ఈ వలస కార్మికులు రాజౌరి యొక్క ఉదయాన్నే సాధారణంగా ఇనుప రాడ్ల క్లాంగ్, ఇటుకల థడ్, ఇటుక ఇటుకలను ఇటుకలను నిర్మించే ప్రజల పరిహాసానికి ప్రతిధ్వనిస్తారని చెప్పారు. కానీ ఈసారి, లయ విరిగిపోయింది. బదులుగా గాలిని నింపినది భయం, ముడి మరియు భారీ.
నియంత్రణ రేఖ ఎల్లప్పుడూ ఉద్రిక్తంగా ఉంటుంది, కానీ ఆలస్యంగా, పాకిస్తాన్ నుండి సరిహద్దు కాల్పులు కనికరంలేనివి – రజౌరి మరియు పూంచ్లోని గ్రామాల ప్రశాంతతను కుట్టిన గుండ్లు. ఈ సరిహద్దు ప్రాంతాలు ఎల్లప్పుడూ అంచున ఉన్నాయి, కానీ ఇప్పుడు నేను చూసినవి భిన్నంగా ఉన్నాయి.
ప్రజలు నడుస్తున్నట్లు నేను చూశాను. నిశ్శబ్దంగా. త్వరగా. ప్రణాళిక లేకుండా. వారి స్వంత ఇళ్ల నుండి కాదు, శ్రమ మరియు ఆశతో నిర్మించిన తాత్కాలిక వాటి నుండి.
బీహార్ మరియు బెంగాల్ నుండి వందలాది మంది కార్మికులు నివసించే మరియు పని చేసే జవహర్ నగర్ వద్ద, ఎక్సోడస్ తెల్లవారుజామున ప్రారంభమైంది.
నేను బెంగాల్ నుండి వచ్చిన మొహమ్మద్ ఇంటెఖాబ్ ఆలం అనే మాసన్ ను కలిశాను. అతను చిరిగిన సంచితో నడిచాడు, తన వస్తువులను అతని వెనుక నీడలా లాగిపోయాడు. అతని కళ్ళు బ్లడ్ షాట్, దుమ్ము నుండి కాదు, నిద్రలేని రాత్రులు మరియు భయాందోళనల నుండి. “నా తల్లిదండ్రులు నన్ను పిలుస్తూనే ఉన్నారు.
కొన్ని అడుగులు ముందుకు, మొహమ్మద్ సాలిక్ తన చిన్న కుమార్తెను d యలలాడుతున్నాడు. అతను తన బిడ్డ తప్ప మరేమీ ప్యాక్ చేయలేదు. “మీరు తరువాత ఏమి చేస్తారు?” నేను అడిగాను. “మేము ఆలోచించలేదు, మేము బయటపడాలి” అని అతను బదులిచ్చాడు, అతని వాయిస్ బ్రేకింగ్. “మేము మాత్రమే జీవించాలనుకుంటున్నాము.”
నేను పదే పదే విన్న పదబంధం- “మేము మాత్రమే జీవించాలనుకుంటున్నాము.”
బీహార్లోని కిషంగంజ్కు చెందిన దిల్బార్ ఆలం, తన సహోద్యోగులతో కలిసి లాక్ చేసిన దుకాణం దగ్గర నిలబడ్డాడు. “మేము పనికి వచ్చాము … ఇప్పుడు మేము మా జీవితాల కోసం నడుస్తున్నాము” అని అతను బలహీనమైన చిరునవ్వును అందిస్తున్నాడు. అతను చాయ్ (టీ) ను ఎక్కడ పొందాలో కెన్యూలో స్థిరపడటం ప్రారంభించాడు, అక్కడ స్థానిక కాంట్రాక్టర్ ప్రతి ఉదయం వేచి ఉన్నాడు. ఇప్పుడు ఇవన్నీ మరొక జీవితకాలం లాగా ఉన్నాయి. ఈ రోజు, అతను భూమిని నేర్చుకున్నాడు.
మరొక కార్మికుడు కిషన్, అతను ఎలా బయలుదేరాడో కూడా నిర్ణయించలేదు. “మేము ఒక వాహనాన్ని ముందుకు తీసుకుంటే, మేము దానిని తీసుకుంటాము. లేకపోతే, మేము నడుస్తాము” అని అతను చెప్పాడు. “మేము బయటపడాలి.”
అది భయం గురించి. ఇది ప్లాన్ చేయడానికి మీకు సమయం ఇవ్వదు. ఇది మిమ్మల్ని అమలు చేయమని మాత్రమే చెబుతుంది.
మొహమ్మద్ జహిరుద్దీన్ కొండల వైపు చూశాడు, అక్కడ షెల్లింగ్ నుండి పొగ ఇంకా కొనసాగింది. “ఇది కాశ్మీర్లో నా మొదటిసారి … మరియు నేను ఇంత భయపడ్డాను.” అని అతను నాకు చెప్పాడు. “ప్రతి రోజు షెల్లింగ్ ఉంది. నేను మనుగడ సాగించాలనుకుంటున్నాను.”
రిపోర్టింగ్లో నా సంవత్సరాలలో నేను చాలా చూశాను మరియు విన్నాను. కానీ ఈ గాత్రాలు-వదిలేస్తున్న, వినయపూర్వకమైన, నిస్సహాయంగా విభిన్నంగా ఉంటాయి. వారు పోరాటం కోసం వెతుకుతున్నది ఇక్కడకు రాలేదు. వారు భవిష్యత్తు కోసం వెతుకుతున్నారు.
ఇప్పుడు వారు డబ్బు లేకుండా బయలుదేరుతారు, ప్రణాళిక లేదు-సజీవంగా ఉండటానికి అధిక సంకల్పం.
ఇది ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేయడం, రోడ్లు పెట్రోలింగ్ చేయడం మరియు రక్షణను అందిస్తున్నట్లు పరిపాలన పేర్కొంది. కానీ భయం భరోసా కోసం వేచి ఉండదు. భయం అర్ధరాత్రి మధ్యలో మోర్టార్ల శబ్దంతో వస్తుంది. పిల్లల దృష్టిలో ఇది లోతుగా స్థిరపడుతుంది, వారి బొమ్మలు ఎందుకు అన్ప్యాక్ చేయబడలేదు. ఇది ఇతరులకు ఇళ్లను నిర్మించిన ఎదిగిన పురుషుల నిశ్శబ్దం లో ఉంది, కానీ ఇప్పుడు తమకు తాముగా ఎవరూ లేరు.
ఇది కేవలం కాల్పుల విరమణ ఉల్లంఘనల గురించి కథ కాదు, ఇది కాశ్మీర్ ఇళ్లను నిర్మించడంలో సహాయపడిన వ్యక్తుల గురించి, ఇప్పుడు దాని ప్రకృతి దృశ్యం నుండి కనుమరుగవుతోంది, వారి ఒక భాగస్వామ్య ప్రార్థన యొక్క ప్రతిధ్వని తప్ప మరేమీ లేదు: “మేము మాత్రమే జీవించాలనుకుంటున్నాము.”
(అనురాగ్ డ్వారీ రెసిడెంట్ ఎడిటర్, ఎన్డిటివి)
నిరాకరణ: ఇవి రచయిత యొక్క వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలు
