భారతదేశం
-బొమ్మ శివకుమార్
అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణం గత నెలలో దాదాపు రెండేళ్ల గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఇరాన్ కారణంగా తలెత్తిన ఉద్రిక్తతలు చమురు ధరలను పెంచడంతో, దాని ప్రభావం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతటా వ్యాపించింది. కార్మిక శాఖ నివేదిక ప్రకారం, గత మార్చి 12 నెలల్లో ధరలు 3.3 శాతం పెరిగాయి. అంతకుముందు ఫిబ్రవరిలో ఇది 2.4 శాతంగా నమోదైంది.
ఈ పెరుగుదల చాలా మందికి ఊహించిందే. ఇంధన ధరలలో అకస్మాత్తుగా వచ్చిన పెరుగుదల కారణంగా ద్రవ్యోల్బణం భారీగా పెరిగింది. ఇది 2022 తర్వాత నమోదైన అత్యంత పెద్ద నెలవారీ మార్పు. 2022లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచం ఇంధన సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్న విషయం తెలిసిందే. మార్చిలో హార్మూజ్ జలసంధితో చమురు ధరలు ఆకాశన్నంటాయి.
23 ఏళ్ల అన్నెల్ విల్లెగాస్ తన ట్రక్కుకు ఇంధనం నింపే “భయంకరంగా” ఉందని అన్నారు. ఆమె మాట్లాడుతూ, “నేను ట్రక్కు నడుపుతున్నాను కాబట్టి, సగం ట్యాంక్ ఇంధనానికి ఇప్పుడు దాదాపు $70 నుంచి $80 ఖర్చవుతోంది” అని చెప్పారు. పెరిగిన గ్యాస్ ధరల కారణంగా డ్రైవింగ్ను చాలా వరకు పరిమితం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు ఆమె తెలిపారు. అయినప్పటికీ, “జీవించడానికి చేయాల్సినవి నేను చేయాల్సిందే… ద్రవ్యోల్బణం ద్వారా ఏదైతే వస్తుందో దాన్ని నేను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది – అంటే, ఎక్కువ చెల్లించడం తప్పదు” అని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఫిబ్రవరి నుంచి మార్చి మధ్య గ్యాస్ ధరలు 21.2 శాతం పెరిగాయి. 1967లో ప్రభుత్వం ఈ ప్రారంభాన్ని ప్రారంభించినప్పటి నుండి ఇది చాలా పెద్ద నెలవారీ పెరుగుదల. ఇంధన చమురు ధరలు 30 శాతం కంటే ఎక్కువ పెరిగాయి, ఇది ఫిబ్రవరి 2000 తర్వాత వచ్చిన అతిపెద్ద పెరుగుదలగా నమోదైంది.
ఈ ప్రభావం కాలిఫోర్నియా వంటి రాష్ట్రాల్లో స్పష్టంగా కనిపించింది, ఇక్కడ గ్యాస్ ధరలు ఎప్పటినుంచో దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాల కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అమెరికన్ ఆటోమొబైల్ అసోసియేషన్ ప్రకారం, గురువారం నాడు కాలిఫోర్నియాలో ఒక గ్యాలన్ గ్యాస్ సగటు ధర $5.93 కాగా, దేశవ్యాప్తంగా సగటు ధర $4.16గా ఉంది.
ఫిబ్రవరి నుంచి మార్చి వరకు ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిన దాంట్లో దాదాపు మూడు వంతులకు అధిక గ్యాస్ ధరలే కారణం. ఈ నెలలో విమాన టిక్కెట్లు, దుస్తుల ధరలు కూడా పెరిగాయి. ఇది అధిక ఇంధన ధరలు, సుంకాల ప్రభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, ఎందుకంటే ఈ ఖర్చులను బదిలీ చేయడం కొనసాగుతుంది.
ఫిబ్రవరి నుంచి మార్చి వరకు ఆహార ధరలు మారలేదు. అయితే రవాణా, సరుకుల ధరలు పెరగడం వల్ల రాబోయే నెలల్లో అవి పెరగొచ్చని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. UK సంపద నిర్వాహకుడు ఎవెలెన్ పార్ట్ నర్స్ అసోసియేట్ డైరెక్టర్ అరియెల్ ఇన్గ్రాస్సియా మాట్లాడుతూ, “ప్రస్తుతానికి, ఇది పునరుద్ధరణగా కనిపిస్తుంది, ఇది పూర్తిగా స్థిరపడిన రెండవ ద్రవ్యోల్బణం కాకుండా నియంత్రిత ఆకృతులను చూపుతుంది.”
“అయితే.. ఇంధన ధరలు అధికంగా ఉంటే, ఈ ప్రభావాలు కాలక్రమేణా ఖర్చులు, ధరలు, అంతిమంగా ద్రవ్యోల్బణం అంచనాల ద్వారా విస్తరిస్తాయి” అని ఆమె అన్నారు. హోర్ముజ్ జలసంధి సహజ వాయువు, ఇంధనం, అల్యూమినియం, హీలియం వంటి వస్తువులతో పాటు చమురు రవాణాకు కీలకమైన మార్గం.
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య జరిగిన చర్చలు ఈ జలమార్గం తిరిగి నౌకల రాకపోకలకు తెరవబడుతుందనే ఆశలు రేకెత్తించినప్పటికీ, ఇంధన సరఫరా సాధారణ స్థితికి రావడానికి సమయం పట్టిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. చమురు ధరలు ఇటీవలి గరిష్ఠ స్థాయిల నుండి తగ్గుదల, సంఘర్షణకు ముందు కంటే సుమారు 30 శాతం ఎక్కువగా ఉన్నాయని గమనించాలి.
ఈ మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పరిస్థితి యాజమాన్య సెంటిమెంట్ నెలవారీ కొలమానాన్ని ఈ నెలలో రికార్డు కనిష్ఠ స్థాయికి నెట్టింది. నవంబర్లో జరగనున్న మధ్యంతర ఎన్నికల ప్రచారాలు వేడెక్కుత, ఇది రిపబ్లికన్లను రక్షణాత్మకంగా ఉండేలా చేసింది. 37 ఏళ్ల రోసా కానో, తన జీప్కు చివరిసారి ఇంధనం నింపినప్పుడు దాదాపు $140 ఖర్చయిందని అంచనా వేసింది, సాధారణంగా ఆమె $80 ఖర్చు చేస్తుంది. ఈ పరిస్థితికి యుద్ధమే కారణమని ఆమె ఆరోపించింది.
తన కుమార్తె బాప్టిజం కోసం షాపింగ్ చేయడానికి ఇన్లాండ్ ఎంపైర్ ప్రాంతం నుండి లాస్ ఏంజిల్స్ డౌన్టౌన్కు భారీ ట్రాఫిక్లో నడిపిన కానో మాట్లాడుతూ, “మేము ఈ యుద్ధంలో గంట ఎందుకు ఉన్నామని నేను ఆశ్చర్యపోతున్నాను. ఇది అనవసరం. ఒక దేశంగా, మనం మెరుగైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి” అని అభిప్రాయపడ్డారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇంధన ధరల పెరుగుదల స్వల్పకాలికమేనని అన్నారు, విస్తృత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఉన్న నష్టాల గురించి ఆందోళనలను తోసిపుచ్చారు. శుక్రవారం సోషల్ మీడియాలో విడుదల చేసిన ఒక ప్రకటనలో, శ్వేతసౌధ ప్రతినిధి కుష్ దేశాయ్, ప్రిస్క్రిప్షన్ డ్రగ్స్, గుడ్లు వంటి నిత్యావసర వస్తువుల ధరల తగ్గుదలను హైలైట్ చేశారు.
“పన్ను కోతలు, నియంత్రణల సరళీకరణ, ఇంధన సమృద్ధి వంటి ప్రభుత్వ బలమైన సరఫరా-వైపు అజెండాకు ధన్యవాదాలు, అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టమైన పథంలో కొనసాగుతోంది” అని ఆయన రాశారు. కొంతమంది విశ్లేషకులు కోర్ ద్రవ్యోల్బణం ఊహించిన దానికంటే తక్కువగా 2.6 శాతం పెరగడంతో కొంత ఊరట పొందారు.
ఆహారం, ఇంధన ధరలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనయ్యే అవకాశం ఉన్నందున, కోర్ ద్రవ్యోల్బణం అంతర్లీన ట్రెండ్లను బాగా కొలిచేదిగా పరిగణించబడుతుంది. గత ఏడాదిలో ధరలు తగ్గిన వర్గాలలో మందులు, వాడిన కార్లు, ట్రక్కులు ఉన్నాయి. వాన్గార్డ్ అమెరికా ఆర్థికవేత్త ఆడమ్ షిక్ లింగ్ మాట్లాడుతూ, “ప్రారంభ ద్రవ్యోల్బణం తాత్కాలిక శక్తి షాక్ ద్వారా పెరుగుతోంది, అయితే లోపల కోర్ ద్రవ్యోల్బణం సరైన దిశలో కదులుతోంది” అని అన్నారు.
అయినప్పటికీ, అమెరికా సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఈ ఏడాది వడ్డీ రేట్లను తగ్గిస్తుందనే వాల్ స్ట్రీట్ ఆశలను ఈ పరిస్థితి చెదరగొట్టింది. బెరెన్బర్గ్లోని అమెరికా ఆర్థికవేత్త అటాకాన్ బాకిస్కాన్ మాట్లాడుతూ, “తాత్కాలికమే ఆశ, అయితే మహమ్మారి అనంతర ద్రవ్యోల్బణాన్ని తప్పుగా అంచనా వేసి, తాత్కాలికమని తప్పుగా తర్వాత, ఫెడ్ అధికారులు ద్రవ్యోల్బణం తాత్కాలికమని ప్రజలకు చెప్పడానికి ముందు రెండుసార్లు ఆలోచిస్తారు” అని అన్నారు.
