అంతర్జాతీయ
-బొమ్మ శివకుమార్
చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలో మధ్య ప్రాచ్యాన్ని అంతరాయం కారణంగా చైనా తీవ్రమైన ఇంధన అభద్రతను ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ బీజింగ్ సందర్శనను సంతరించుకుంది. ఈ నేపథ్యంలో రష్యా కొత్త పైప్లైన్, చమురు ఎగుమతి ఒప్పందాలను విస్తృతం చేయడంతోపాటు చైనా సుదీర్ఘకాలం రష్యా ఇంధనంపై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే పరిణామాలను అంచనా వేస్తోంది.
ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పాశ్చాత్య దేశాలు ఆంక్షల మధ్య రష్యా ఆర్థికంగా చైనాపై ఆధారపడటం పెరుగుతోందని ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం స్పష్టం చేస్తుంది. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ రెండు రోజుల పర్యటన కోసం మే 19న బీజింగ్ చేరుకోనున్నారు. చైనా అధ్యక్షుడు జి జిన్పింగ్తో ఆయన సమావేశం కానున్నారు. పశ్చిమ దేశాలతో ఉద్రిక్తత, ఇరాన్లో కొనసాగుతున్న యుద్ధంతో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలు స్తంభించిన తరుణంలో ఈ పర్యటన.
రెండు దశాబ్దాలకు పూర్వం తొలిసారిగా అధికారం చేపట్టినప్పటి నుంచి పుతిన్ చైనాను సందర్శించడం ఇది 25వ సారి. మే 19-20 తేదీల్లో జరగనున్న ఈ పర్యటన, గత వారం చైనా రాజధాని బీజింగ్లో జి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్కు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన కొద్ది రోజులకే వచ్చింది. 2001లో కుదిరిన చైనా-రష్య స్నేహ ఒప్పందం 25వ వార్షికోత్సవం కూడా ఈ పర్యటనతో సరిపోతుంది.
ఈ పర్యటనలో రెండు దేశాల మధ్య ఆర్థిక సహకారంపై పునరుత్పాదన, జియో చర్చిస్తున్నట్లు మాస్కో ప్రకటించింది. “బహుళ ధ్రువ ప్రపంచం”, “కొత్త అంతర్జాతీయ సంబంధాలను” నిర్మించడంపై ఒక ప్రకటనపై సంతకం చేయడానికి కూడా వారు ప్రణాళిక వేసుకున్నారని క్రెమ్లిన్ సహాయకుడు యూరి ఉషాకోవ్ తెలిపారు. పర్యటనకు ముందు, మే 19న విడుదల చేసిన వీడియో ప్రసంగంలో వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ఈ విధంగా అన్నారు.. “రష్యతో సుదీర్ఘకాల సహకారానికి అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ నిబద్ధతను నేను హృదయపూర్వకంగా అభినందిస్తున్నాను. మన మంచి, స్నేహపూర్వక బంధాలు భవిష్యత్తు కోసం మన సాహసోపేతమైన ప్రణాళికలను రూపొందించడానికి, వాటిని కార్యరూపం దాల్చడానికి నేను నమ్ముతున్నాను.”
పుతిన్, జి మే 20 ఉదయం సమావేశం కానున్నారు. అయితే “ముఖ్యమైన అంతర్జాతీయ, ప్రాంతీయ సమస్యలు” చర్చించబడతాయని ఉషాకోవ్ వెల్లడించారు, ఇతర వివరాలను ఆయన గోప్యంగా ఉంచారు. ఇరాన్, హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత, బీజింగ్, మాస్కో మధ్య భవిష్యత్ ఇంధన ఒప్పందాలు, అలాగే జి ట్రంప్తో ఇటీవల జరిపిన శిఖరాగ్ర సమావేశం గురించి పుతిన్కు వివరించబడుతుందని క్రెమ్లిన్ నిరూపించబడింది.
ఐదవ సంవత్సరంలో అడుగుపెట్టిన ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కూడా ఈ చర్చల్లో ఒక ముఖ్య అంశంగా ఉంటుంది. పుతిన్ పర్యటన నెలల తరబడి రష్యా లోపల జరిపిన ఉక్రెయిన్ దాడుల తర్వాత వస్తోంది, ఈ దాడులు చమురు మౌలిక సదుపాయాలు, మాస్కో వంటి పౌర కేంద్రాలను దెబ్బతీశాయి.
వాషింగ్ ఆధారిత థింక్ ట్యాంక్ కెన్నన్ ఇన్సిడెంట్ ట్యాంక్ డైరెక్టర్ మైఖేల్ కిమ్మెజ్ RFE/RLతో మాట్లాడుతూ “ప్రతిష్ట, దృక్పథం గురించినది. చైనా తరపున, ఒక అధ్యక్షుడు ట్రంప్కు వారం, ఆ మరుసటి వారం అధ్యక్షుడు పుతిన్కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం ఒక సంతాన ప్రయత్నంతో నేను కోరుకుంటున్నాను. అని అన్నారు.
ఇంధన భద్రత ముఖ్యం
చైనా రష్యాకు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా మారింది. బీజింగ్ ఇప్పుడు రష్యన్ చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలకు అగ్రశ్రేణి కస్టమర్గా ఉంది. ఇరాన్ యుద్ధం వీటిని మరింత పెంచుతుందని మాస్కో అంచనా వేస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో జరుగుతున్న యుద్ధం మాస్కో వాదనకు కొత్త అత్యవసరాన్ని కలిగించింది. ఇరాన్ హార్ముజ్ జలసంధిని సరఫరా చేయడం ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదవ వంతును ప్రభావితం చేసింది, చైనా ఇంధన దిగుమతులను తగ్గించి, భూమార్గం ద్వారా పైప్లైన్ ప్రత్యామ్నాయాలను భద్రపరచుకోవాలనే వాదనలను బలోపేతం చేసింది.
సెంటర్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఆన్ ఎనర్జీ అండ్ క్లీన్ ఎయిర్ సేకరించిన డేటా ప్రకారం, ఇరాన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి బీజింగ్ 367 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా రష్యన్ శిలాజ ఇంధనాలను కొనుగోలు చేసింది. ఈ సంక్షోభం ప్రతిపాదిత పవర్ ఆఫ్ సైబీరియా-2 గ్యాస్ పైప్లైన్పై మళ్లీ దృష్టి సారించింది. పుతిన్ చివరిసారిగా సెప్టెంబర్ 2025లో చైనాను సందర్శించినప్పుడు, రష్యా, చైనా 2,600 ప్రాజెక్ట్లను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఒక మెమోరాండంపై సంతకం చేశాయి. ఇది రష్యా ఉత్తర యామల్ ద్వీపకల్పం నుండి తూర్పు మంగోలియా మీదుగా చైనాకు గ్యాస్ను తీసుకువస్తుంది.
అయితే, ధరలు మరియు ఇతర కీలక వివరాలపై ఇరుపక్షాలు ఇంకా అంగీకరించలేదు, చర్చలు సంవత్సరాలు కొనసాగుతాయి, లేదా కొన్నిసార్లు వాస్తవ రూపం దాల్చకపోవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కొలంబియా యూనివర్శిటీ సెంటర్ ఆన్ గ్లోబల్ ఎనర్జీ పాలసీ పరిశోధకురాలు అన్నే-సోఫీ కార్బీయూ RFE/RLతో మాట్లాడుతూ, “తక్షణ ప్రభావం పరంగా, చైనాకు పైప్లైన్ గ్యాస్ విషయంలో పెద్దగా ఊపొస్తుందని ఆశించలేము. పవర్ ఆఫ్ సైరియా-1 దాదాపు నిండిపోయింది; గత సంవత్సరం ఇది పూర్తి చేయగలిగితే నడిచింది. సామర్థ్యం పరంగా ఈ నెల 12 20 2020 మాత్రమే వస్తుంది. ప్రారంభమై, క్రమంగా వాల్యూమ్లను పెంచుతుంది.
2022లో మాస్కో ఉక్రెయిన్పై పూర్తిస్థాయి దండయాత్ర తర్వాత పాశ్చాత్య ఆంక్షలు విధించినప్పటి నుండి బీజింగ్ తక్కువ ధరకు ఎక్కువ రష్యన్ ముడి చమురును కొనుగోలు చేస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత మరింత చమురు, ద్రవ సహజ వాయువు (LNG) కొనుగోళ్లకు దారితీసింది. అయితే, ఈ కొత్త ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభం పవర్ ఆఫ్ సైబీరియా-2లో నిజమైన పురోగతికి దారి తీస్తుందా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.
బీజింగ్ తన ఇంధన సరఫరాల విషయంలో వైవిధ్యీకరణ వ్యూహాన్ని కొనసాగిస్తోంది. తుర్క్మెనిస్తాన్తో కూడా సరఫరా ఒప్పందాలపై చర్చలు జరిగాయి. రష్యా 2025లో కజకిస్తాన్ మీదుగా చైనాకు సంవత్సరానికి అదనంగా 2.5 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల చమురును సరఫరా చేయడానికి అంగీకరించింది. కిమ్మెజ్ మాట్లాడుతూ, “ఒక రకంగా, రష్యా ఒక సమాధానమే, కానీ చైనాకు రష్యా చాలా నెమ్మదైన సమాధానం, బహుశా చాలా నెమ్మదిగా ఉండవచ్చు, ముఖ్యంగా యుద్ధం వచ్చే నెలల్లో పరిష్కారమైతే.” అని అభిప్రాయపడ్డారు.
చైనాపై రష్యా ఆధారపడటం పెరుగుతోంది
బీజింగ్లో జరగనున్న చర్చలపై ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కూడా ప్రభావం చూపనుంది. గత వారం జి జిన్పింగ్తో ట్రంప్ జరిపిన శిఖరాగ్ర సమావేశం చైనా అధికారిక ప్రకటనలో “ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం” గురించి స్పష్టంగా ప్రస్తావించబడింది, అమెరికా సమావేశ సారాంశాలలో ఉక్రెయిన్ గురించి అసలు ప్రస్తావన లేదు. రష్యా యుద్ధ ప్రయత్నాలకు చైనా పాశ్చాత్య ప్రభుత్వాల నుంచి తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. స్థిరమైన, వృద్ధి వృద్ధి ఇంధన కస్టమర్గా ఉండటమే కాకుండా, రష్యా సైనిక-పరిశ్రమ సామర్థ్యానికి కీలకమైన ద్వంద్వ వినియోగ వస్తువులకు బీజింగ్ ఒక ప్రధాన వనరుగా ఉంది.
ఉక్రెయిన్లో ఏ పక్షానికి ప్రాణాంతక ఆయుధాలను సరఫరా చేయడానికి చైనా నిరంతరం ఖండించింది. ద్వంద్వ-వినియోగ ఎగుమతులను తాము కఠినంగా నియంత్రించవచ్చు. అయితే, రెండు దేశాల సంబంధాలు క్రమంగా మారాయని విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు, రష్యా ఇప్పుడు వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల కోసం చైనాపై తీవ్రంగా ఆధారపడుతోంది.
లండన్ ఆధారిత థింక్ ట్యాంక్ చాథమ్ హౌస్ అసోసియేట్ ఫెలో తిమోతీ యాష్ RFE/RLతో మాట్లాడుతూ, “ఉక్రెయిన్ యుద్ధం రష్యాను చైనాపై మరింత ఆధారపడేలా చేసింది. రష్యాకు నష్టం వాటిల్లేలా అమెరికా-చైనా సంబంధాలలో ఎలాంటి సాన్నిహిత్యం ఉండకూడదని పుతిన్ చాలా ఆసక్తిగా ఉంటారు అని నేను భావిస్తున్నాను.” అని అన్నారు.
