[ad_1]
అంతర్జాతీయ
ఓయ్-చంద్రశేఖర్ రావు
అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య అత్యంత దౌత్య ఒప్పందం త్వరలో జరగబోతోందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ నెల 19న ఈ చారిత్రక ఒప్పందంపై ఇరు దేశాలు సంతకాలు చేస్తున్నాయి. దీనివల్ల వ్యూహాత్మకంగా ప్రపంచ రవాణా రంగానికి ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగిన హోర్ముజ్ జలసంధి రవాణా మార్గం వెంటనే తెరుచుకుంటుందని, దశాబ్దాల శత్రుత్వానికి ముగింపు పలుకుతూ నూతన దౌత్య సంబంధాలు ఊపందుకుంటాయని ట్రంప్ వివరించారు.
ప్రతిపాదిత ఒప్పంద షరతుల ప్రకారం ఇరాన్కు చెందిన కీలకమైన చమురు, పెట్రోకెమికల్స్ సంబంధిత ఉత్పత్తులు ఎగుమతులపై గతంలో విధించిన ఆంక్షలను అమెరికా పూర్తిగా ఎత్తివేయనుంది. అలాగే విదేశీ బ్యాంకుల్లో సుదీర్ఘకాలంగా స్తంభించి ఇరాన్కు చెందిన సుమారు 24 బిలియన్ డాలర్ల నిధులను 60 రోజుల చర్చల వ్యవధిలో దశలవారీగా విడుదల చేయనున్నారు. వీటిలో 12 బిలియన్ డాలర్ల ప్రాథమిక నిధుల చర్చలు అధికారికంగా ప్రారంభం కాకముందే ఇరాన్కు అందజేయాల్సి ఉంటుంది.

ఇరాన్ పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమాలలో సహకారంతో అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు దాదాపు 300 బిలియన్ దేశ విలువైన భారీ అభివృద్ధి ప్రణాళికలను సిద్ధం చేయాలి. లెబనాన్తో సహా ఇరుపక్షాల మధ్య ఉన్న అన్ని అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల్లోనూ తక్షణమే శాశ్వత కాల్పుల విరమణ అమలులోకి వస్తుంది. ఇందులో భాగంగా అమెరికా తన నౌకాదళ నిర్బంధాన్ని 30 రోజుల్లో పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోవడం, ఇరాన్ సరిహద్దు పరిసర ప్రాంతాల నుండి అమెరికన్ రక్షక సైనిక దళాలను పూర్తిగా వెనక్కి రప్పించనుంది.
ఈ వినూత్న ఒప్పంద నియమాల ప్రకారం అమెరికా దేశం ఇరాన్ సార్వభౌమత్వానికి కట్టుబడి ఉందని, దాని అంతర్గత వ్యవహారాల్లో ఎలాంటి అనాధికార జోక్యం చేసుకోబోదని స్పష్టమైన హామీ ఇచ్చింది. ఇరాన్ కూడా అణ్వాయుధాలను తయారు చేయబోమంటూ గతంలో చేసిన ఎన్పీటీ ఒప్పందం కింద తన నిబద్ధతను అధికారికంగా పునరుద్ఘాటించనుంది. ఇరుదేశాల చర్చలు జరుపుతున్న ఈ తాత్కాలిక వ్యవధిలో అమెరికా కొత్తగా ఎలాంటి ఆంక్షలు విధించకూడదని ఒప్పందం నిర్దేశిస్తోంది.
ఈ చారిత్రక షరతుల అమలు తీరును నిరంతరం పర్యవేక్షించేందుకు ఒక ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ కూడా ఇరుదేశాల ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటవుతుంది. తుది ఒప్పంద పత్రాలకు ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానపూర్వక ఆమోదం కూడా లభిస్తుంది. అయితే ఇరాన్ ప్రయోగించే క్షిపణి నమూనాలు, స్థానిక ప్రతిఘటన సమూహాలకు అందించే సైనిక మద్దతు వంటి కీలక అంశాలు ఈ చర్చల ఒప్పందానికి రావు. ప్రాథమిక నిధులైన 12 బిలియన్ డాలర్ల విడుదల, ఆంక్షల ఎత్తివేత పూర్తయ్యాకే తుది చర్చలు ప్రారంభమవుతాయి.
ఇరాన్కు అందాల్సిన ప్రాథమిక నిధుల విడుదల, అధికారిక చమురు ఎగుమతులపై ఆంక్షల తొలగింపు ప్రక్రియ విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాత ఈ ప్రతిష్టాత్మక ఒప్పందం తదుపరి దశ చర్చలు ప్రారంభమవుతాయి. పశ్చిమ రీజియన్లో స్థిరమైన ఆసియా శాంతిభద్రతల పునరుద్ధరణ కై, అంతర్జాతీయ జలాల్లో ఇంధన రవాణా సజావుగా సాగడానికి ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు ఈ నూతన చారిత్రక ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాన్ని అత్యంత కీలకంగా నిలిపారు.
[ad_2]